Από το 2026, η μορφή των διαθηκών στην Ελλάδα θα αλλάξει
Στο πλαίσιο των συζητήσεων για τον εκσυγχρονισμό του κληρονομικού δικαίου και της ψηφιακής διοίκησης, η Ελλάδα αναμένεται από το 2026 να προχωρήσει σε αλλαγές που αφορούν τη μορφή και τις τυπικές προϋποθέσεις των διαθηκών. Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται με ευρύτερες θεσμικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες στοχεύουν στη μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, στη σαφήνεια των διαδικασιών και στην καλύτερη προσαρμογή στις σύγχρονες κοινωνικές και τεχνολογικές συνθήκες. Για τον λόγο αυτό, τόσο όσοι σκοπεύουν να συντάξουν διαθήκη όσο και όσοι έχουν ήδη προβεί σε σχετικές ρυθμίσεις καλούνται να ενημερωθούν εγκαίρως. Το παρόν άρθρο εξετάζει τι αλλάζει από το 2026, ποιες μορφές διαθηκών αναγνωρίζονται στο νέο πλαίσιο, ποιοι επηρεάζονται περισσότερο, τι ισχύει για τις υπάρχουσες διαθήκες και ποια σημεία απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή κατά τη σύνταξη ή αναθεώρησή τους, με στόχο την έγκυρη και ορθή νομική προετοιμασία.
Η ελληνική νομοθεσία περί διαθηκών προετοιμάζεται για σημαντικές μεταρρυθμίσεις που θα τεθούν σε ισχύ από το 2026. Αυτές οι αλλαγές αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου εκσυγχρονισμού του κληρονομικού δικαίου, με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών και την ενίσχυση της νομικής ασφάλειας.
Τι αλλάζει από το 2026 στη μορφή των διαθηκών στην Ελλάδα
Οι κυριότερες αλλαγές αφορούν την επέκταση των αποδεκτών μορφών διαθηκών και την απλοποίηση των τυπικών προϋποθέσεων. Συγκεκριμένα, εισάγονται νέες δυνατότητες για την ψηφιακή σύνταξη διαθηκών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ παράλληλα διευρύνονται οι επιλογές για τη μαρτυρική διαθήκη. Επιπλέον, προβλέπονται ευκολότερες διαδικασίες για την τροποποίηση και ακύρωση υφιστάμενων διαθηκών, με παράλληλη ενίσχυση των εγγυήσεων αυθεντικότητας.
Ποιες μορφές διαθηκών αναγνωρίζονται σύμφωνα με το νέο πλαίσιο
Το νέο νομικό πλαίσιο διατηρεί τις παραδοσιακές μορφές διαθηκών - την ιδιόχειρη, τη δημόσια και τη μυστική - ενώ προσθέτει νέες επιλογές. Η ψηφιακή διαθήκη αποτελεί την πιο σημαντική καινοτομία, απαιτώντας όμως ειδικές διαδικασίες επικύρωσης και ψηφιακή υπογραφή. Παράλληλα, η μαρτυρική διαθήκη επεκτείνεται για να καλύψει περισσότερες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή για άτομα με ειδικές ανάγκες.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο από τις αλλαγές
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένεται να επηρεάσουν άτομα που δεν έχουν ακόμη συντάξει διαθήκη, καθώς θα έχουν περισσότερες επιλογές στη διάθεσή τους. Επίσης, ιδιαίτερα ωφελημένοι θα είναι οι ηλικιωμένοι πολίτες και τα άτομα με κινητικές δυσκολίες, καθώς οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ευκολότερες διαδικασίες για τη σύνταξη διαθήκης. Οι επιχειρηματίες και οι κάτοχοι σύνθετων περιουσιακών στοιχείων θα επωφεληθούν από τις βελτιωμένες δυνατότητες ψηφιακής διαχείρισης.
Τι ισχύει για τις ήδη υπάρχουσες διαθήκες
Οι διαθήκες που έχουν συνταχθεί σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο θα παραμείνουν πλήρως έγκυρες και μετά το 2026. Δεν απαιτείται καμία ειδική ενέργεια για τη διατήρηση της ισχύος τους. Ωστόσο, οι διαθέτες θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την τροποποίηση ή την αντικατάσταση των υφιστάμενων διαθηκών τους, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις νέες δυνατότητες που παρέχει το εκσυγχρονισμένο πλαίσιο.
| Υπηρεσία | Πάροχος | Εκτιμώμενο Κόστος |
|---|---|---|
| Σύνταξη απλής διαθήκης | Συμβολαιογράφος | 150-300€ |
| Σύνταξη σύνθετης διαθήκης | Νομικό γραφείο | 500-1.500€ |
| Ψηφιακή διαθήκη | Εξειδικευμένες πλατφόρμες | 100-250€ |
| Αναθεώρηση υπάρχουσας διαθήκης | Συμβολαιογράφος | 100-200€ |
Τα κόστη, οι τιμές ή οι εκτιμήσεις δαπανών που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο βασίζονται στις πιο πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες, αλλά μπορεί να αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου. Συνιστάται ανεξάρτητη έρευνα πριν από την λήψη οικονομικών αποφάσεων.
Τι πρέπει να προσέξει κανείς κατά τη σύνταξη ή αναθεώρηση διαθήκης
Κατά τη σύνταξη μιας νέας διαθήκης ή την αναθεώρηση υπάρχουσας, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι νέες δυνατότητες που προσφέρει το εκσυγχρονισμένο πλαίσιο. Η επιλογή της κατάλληλης μορφής διαθήκης εξαρτάται από την πολυπλοκότητα της περιουσίας, την προσωπική κατάσταση του διαθέτη και τις ειδικές ανάγκες των κληρονόμων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη διασφάλιση της νομικής εγκυρότητας και στην αποφυγή ασαφειών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μελλοντικές διαφορές.
Οι προσεχείς αλλαγές στο ελληνικό κληρονομικό δίκαιο αντιπροσωπεύουν μια σημαντική εξέλιξη προς την ψηφιακή εποχή, διατηρώντας παράλληλα τις παραδοσιακές εγγυήσεις ασφάλειας. Η προετοιμασία και η ενημέρωση των πολιτών για αυτές τις αλλαγές θα διασφαλίσει την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.
